Co to jest "retinopatia wcześniaków"?

Retinopatia wcześniaków (ROP) to choroba oka, w wyniku której u wcześniaków dochodzi do nieprawidłowego rozwoju siatkówki (wewnętrznej światłoczułej części gałki ocznej). Noworodki nie rodzą się z retinopatią wcześniaków. Przychodzą na świat z niedojrzałą siatkówką (tzn. naczynia krwionośne siatkówki nie są w pełni wykształcone).

Retinopatia nie rozwija się u wszystkich wcześniaków. W wielu przypadkach zanika samoistnie w początkowych etapach. Jednak u dzieci, u których choroba postępuje, konieczne jest podjęcie leczenia. ROP występuje najczęściej w obu oczach, ale może być bardziej zaawansowana w jednym oku niż w drugim. Bardzo rzadko retinopatia występuje tylko w jednym oku. Dwa wskaźniki decydujące o wysokim ryzyku zachorowania na retinopatię to:

  1. waga po urodzeniu mniejsza niż 1,500 gram
  2. wiek ciążowy (t.j. długość ciąży) w momencie urodzenia krótszy niż 32 tygodnie.

Dla wcześniaków ważących po urodzeniu mniej niż 1.000 gram, oraz dla tych, które przyszły na świat pomiędzy 23 a 28 tygodniem ciąży, ryzyko zachorowania na retinopatię wcześniaków jest szczególnie wysokie.

Rozwoj retinopatii wcześniaków

Rozwój naczyń krwionośnych siatkówki zaczyna się w 16 tygodniu ciąży, trwa do końca pełno-terminowej ciąży i jeszcze przez pewien czas po urodzeniu. Jeśli rozwój naczyń krwionośnych u wcześniaka trwa nadal tak, jakby dziecko nadal znajdowało się w macicy, wówczas retinopatia wcześniaków nie rozwija się.

ROP powstaje wtedy, kiedy na brzegach prawidłowo rozwiniętych naczyń siatkówki formują się naczynia o nieprawidłowej budowie i tkanka bliznowata. Jeśli rozwija się retinopatia wcześniaków, pojawia się ona zazwyczaj pomiędzy 35 a 45 tygodniem wieku ciążowego. To znaczy, że jeśli dziecko rodzi się w 30 tygodniu ciąży i jest w grupie ryzyka rozwinięcia RW, choroba pojawi się pomiędzy 5 a 15 tygodniem życia dziecka. W większości przypadków powstania ROP, choroba zanika samoistnie a naczynia krwionośne siatkówki rozwijają się prawidłowo. Jeśli następuje regres retinopatii, choroba zazwyczaj trwa 15 tygodni. Jednakże, ROP może rozwinąć się w bardzo poważną, i potencjalnie powodującą utratę wzroku, chorobę oka.

Diagnozowanie retinopatii wcześniaków

Badanie przesiewowe w celu zdiagnozowania retinopatii wcześniaków zazwyczaj wykonuje się, gdy dziecko ma od 4 do 6 tygodni. Okulista, specjalizujący się w chorobach siatkówki, za pomocą specjalnego urządzenia (oftalmoskopu pośredniego) może poprzez soczewkę optyczną obserwować dno oka, zbadać siatkówkę, i ocenić czy rozwój naczyń krwionośnych przebiega prawidłowo. [...]

Dziecku aplikuje się krople rozszerzające źrenicę, tak aby pole obserwacji było możliwie największe. Można również podać delikatny środek znieczulający w postaci kropli.

Badania są zazwyczaj przeprowadzane w noworodkowych oddziałach intensywnej terapii, gdzie lekarze specjaliści mogą przez cały czas monitorować dziecko.

Dziecko jest badane raz w tygodniu, lub raz na dwa tygodnie.Kiedy nastąpi całkowity rozwój systemu naczyń krwionośnych siatkówki, dziecko nadal będzie badane co 6 do 12 miesięcy przez lekarza okulistę w celu potwierdzenia, że nie występują dalsze komplikacje retinopatii wcześniaków.

Leczenie retinopatii wcześniaków

Krioterapia

Technika krioterapii polega na zamrożeniu siatkówki, poprzez dotykanie zimną sondą zewnętrznej powierzchni oka, aż do momentu, gdy zamrożenie dotrze do zmienionej chorobowo siatkówki wewnątrz oka. Zabieg powoduje zniszczenie nieprawidłowych naczyń krwionośnych i zatrzymanie procesu powstawania tkanki bliznowatej.

Krioterapię przeprowadza się przy miejscowym znieczuleniu lub w znieczuleniu ogólnym. Jeśli stosuje się znieczulenie miejscowe, można przeprowadzić zabieg na oddziale noworodkowym. Jeśli ma być stosowane znieczulenie ogólne, może zajść potrzeba przeniesienia dziecka na salę operacyjną. Przez cały czas trwania zabiegu, monitorowany jest stan dziecka.

Po krioterapii, zazwyczaj oczy są mocno opuchnięte, pojawia się krwawe łzawienie, i zaczerwienienie, które znikają po upływie około jednego tygodnia od zabiegu.

Laserowanie

Alternatywą dla krioterapii jest laserowanie. Dzięki rozwojowi technologicznemu w ostatnich kilku latach, zabiegi laseroterapii mogą być również stosowane u noworodków. Oftalmoskop pośredni, którego używa lekarz do badania siatkówki dziecka, może być również stosowany w połączeniu z przystawką, która wykonuje zabieg laserowy na oku.

Laserowanie może uzyskać te same efekty jak krioterapia z mniejszymi efektami ubocznymi, i jest obecnie uważane za podstawowy zabieg przy retinopatii wcześniaków.

Laserowanie działa tak samo jak krioterapia, niszcząc nieprawidłowo rozwiniętą tkankę siatkówki, eliminując tym samym wzrost nieprawidłowych naczyń krwionośnym i przerywając proces formacji tkanki bliznowatej.

Potencjalne korzyści z zastosowania laseroterapii to:

Badania potwierdzają, że laseroterapia jest co najmniej tak skuteczna jak krioterapia, a potencjalnie lepsza - u wielu dzieci zapobiega procesowi odklejenia siatkówki.

Jeśli krioterapia lub laseroterapia okażą się nieskuteczne w zatrzymaniu procesu odklejania siatkówki , można zastosować zabiegi chirurgiczne.

Póxniejsze komplikacje retinopatii wcześniaków

U większości noworodków, u których łagodnie przebiega retinopatia wcześniaków, zanika ona samoistnie, nie pozostawiając żadnych śladów. Jednakże, w niektórych przypadkach, mogą później wystąpić pewne komplikacje:

Zez

Zez częściej występują u noworodków po regresji nawet najłagodniejszych etapów retinopatii w porównaniu z wcześniakami, u których nie rozwinęła się retinopatia. Często konieczne są zabiegi chirurgiczne mięśni oka.

Krótkowzroczność

Krótkowzroczność może wystąpić po regresji w przypadkach najłagodniejszych form retinopatii. Krótkowzroczność jest zazwyczaj bardziej zaawansowana, gdy po regresji pozostaje duża ilość tkanki bliznowatej. Krótkowzroczność koryguje się za pomocą okularów.

Jaskra

W oczach pacjentów, u których nastąpiła regresja retinopatii, lub po zabiegu, mogą wystąpić różne formy jaskry (zwiększonego ciśnienia wewnątrzgałkowego). Jaskra może powodować ostre bóle i pogarszać widzenie. Laserowanie, lub inne typy zabiegów chirurgicznych, są czasem konieczne, aby umożliwić odpływ płynów limfatycznych, które powodują wzrost ciśnienia.

Tekst pochodzi ze strony Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy

Ostatnia modyfikacja: 2014-04-07 09:36
Hosting i utrzymanie domeny zapewnia nazwa24.pl